Yavuz Köyü Web Sayfası - Çarşıbaşı - Trabzon

YAVUZKÖY SÖZLÜĞÜ       
                      A
ABA                     :  Abla
ABLAK                  :  Yuvarlak yüz şekli.
ACA                       :  Acaba
ACANS                 :  Televizyon ve radyoda haberler.
ACISU                   :  Maden suyu
ADAM                    :  Koca ,eş.
AFGURMAK          :, 1-Havlamak. 2-Boş boş konuşmak(argoda)
AGA                        :  Ağabey
AGACUK                 :  Küçük çocuklara söylenen bir hitap şekli.
AĞIRŞAK              :  İp eğirirken ereceğin ucuna takılan, koni şeklinde , ağaçtan yapılan araç.
AĞU                        :  1-Zehir. 2-Yörede yetişen pembe çiçekli ,çalı şeklinde bitki.Orman gülü ,komar .
AHA                       :  1-İşte burada 2-Yok  anlamında kullanılan ve elin yumruk yapılıp karşıdakine gösterilmesiyle beraber söylenen sözcük.(argoda)
ARKURİ                 :  Düz yol yada yamacı çapraz gitmek.
ALACA                  :  Karışık renk
AL AŞAĞI             :  1-Horonda bir figür 2-Aşağı indir
ALİŞTIRMAK      :  Ateşi tutuşturmak
 ALETİRİK             :  1-Elektrik. 2-El feneri.
ALİŞMAK             :  1-Tutuşmak ,yanmaya başlamak. 2-Bir yer ya da olayı benimseyip kabullenmek.
ANALİS ETME   :  Çok kirli elbiseleri yıkamadan önce suda bekleterek yumuşatma.
ANCA                     :  Şimdi.
ANİS                    :  Yüksek kesimlerde yetişen  bir bitki türü.
ANDER                   :  Değersiz,işe yaramaz.
ANDER GALSIN  :  Olmaz olsun anlamında bir kızma sözcüğü.
ANGONA               :  Zehirsiz kısa boyda bir yılan türü.
ANKMAK         :  Birisini ya da bir olayı konuşmak.
ARETMEK             :  Utanmak.
ARMA            :  Bel ve göğse takılan fişeklik.
AŞANA                  :  Eski evlerde mutfak ve oturma odası olarak kullanılan bölümde tahta üstü.
AŞLAMA               :  Aşılanmış fidan
AŞLAMAK             :  1-Su katmak. 2-Aşılamak. 3-Eski çorapları örerek tamir etmek.
ATMA ÇÖMBER  :  Başörtüsünün bütün şeklinde başa atılıp kenarlarının çene altından dolaşıp başın üst tarafında yana gelecek şekilde  bağlama şekli.
ATMA TÜRKÜ     :  Bir anda, akla gelen şekilde söylenen yöresel türkü.
AVARA                   :  İşsiz, boş.
AVARA ETMEK    :  İşini yapmasına engel olmak.
AĞLANMAK          :  Zehirlenmek.
AĞUZ                     :  İnek doğurduktan sonra ilk sağılan süt ve bu sütten yapılan bir yiyecek türü.
AYAKDAŞ             :  Birlikte yolculuk edilen kişi.
AYAM                    :  Hava durumu.
AYITLAMA           :  Bahçe işlerinde küçük mısır fidanının köklerini toprakla besleme.                         

                                   B
BAĞCE                   :  Bahçe
BAĞA                     :  Bana
BAĞLANMAK        :  Cinsel ilişkiye girememek.
BAKRAÇ                 :  İçinde yoğurt, süt taşınan bakırdan yapılmış ,kapaklı ,tutmak için sapı olan küçük kap.
BARTEN          :  Pis kokan 20-30 cm kadar boylanabilen bir bitki. Yaş olarak hayvanlara yedirilirse zehirler.
BASUKLUK            :  Hastalık.
BAŞAK ETMEK    :  Fındıklar toplandıktan sonra geride kalanları toplamak.
BAYTAR                 :  Veteriner.
BEL BAĞI              :  Kuşağın altından görülecek şekilde bele bağlanan ,ince  ,parlak renkli ,ucu püsküllü bir aksesuar.
BELLEME              : Tarlayı bel ile işleme.
BEŞ DAŞ              :  Beş taş oyunu.
BEZLEME             :  Saçta pişirilen ince yassı ekmek.
BİÇKİ (BIÇKI)     :  Odun kesmeye yarayan testere
Bİ DİMLA            :  Az , biraz.
BİLE                       :  Beraber, birlikte
BİLEGİ                  :  İçinde mısır ekmeği pişirilen taş blok.
BİTİGE                 :  Küçük, az.
BOSTAN         :  Salatalık, hıyar.
BOCEG                   :  Böcek
BOLAKİ                 :  İsterim ki ,dilerim ki.
BOLAŞUK              :  İnsanları birbirine takan ,aralarını bozan kişi.
BUMBUR         :  Yaban arısından daha büyük, bir tür kanatlı böcek.
BULDUR                 :  Geçen yıl.
BUYMAK         :  Çok üşümek.
                                  C
CABULA                 :  Ayakkabı.
CAMPİL                 :  El feneri ampulü
CAPLAMA              :  İnce, uzun tahta.
CELEPÇİ           :  Hayvan alım satımı ile uğraşan kişi.
CEYRAN                 :  Elektrik.
CÖMAAT         : 1-Topluluk. 2-Bir sorunu halletmek için toplanmış, bilirkişilerden oluşan grup.
CÜMBÜŞLÜ           :  Eğlenceli, komik.
CİFİN                    :  Yükseklerde yetişen orman çiçeği
                          
                                   Ç
ÇALBARA         :  Geniş ve yayvan tencere.
ÇAĞIRMAK            :  Yüksek sesle bağırıp seslenmek.
ÇAPUT            :  Eski bez parçası.
ÇARNAK                 :  Fasülye yada ot asmaya yarayan bol dallı ağaç .
ÇAZİ                      :  Cadı.
ÇEGELİK                 :  Yağsız peynir, çökelek
ÇEKME                  :  Kızı zorla, isteği olmadan kaçırmak.
ÇELİK                     :  Eskiden oynanan bir tür oyun.
ÇENTİK                 :  Ahşap üzerine yapılan kısa çizgi yada işaret.
ÇETEN                   :  İçine mısır konulan ince çubuk veya tahtadan yapılan ambar.
ÇINGIL                  :  Ağaç çekmeye yarayan demir çivi.
ÇİLLENMEK         :  Patates ya da çeşitli tohumların çimlenmesi.
ÇİMMEK         :  Yıkanmak, banyo yapmak.
ÇİNGAN          :  Çingene
ÇİSE                      :  İnce yağmur.
ÇİVİT                    :  Çekirdek.
ÇÖMBER         :  Başörtüsü.
ÇOLBAZ                :  Beceriksiz.
ÇUL                        :  1-Yöresel olarak battaniye  ve örtü olarak kullanılan bir dokuma çeşidi. 2-Elbise .
ÇÜRÜK AYI          :  Orak ayı, 14 temmuz 13 ağustos arası.            

                     D
DALMAK               :  1-Kedi köpek gibi hayvanların ısırması. 2- Bir kızı,taciz etmek, sarılmak sarkıntılık yapmak,
DALAŞMAK          :  Kedi, köpek gibi hayvanların birbiriyle kavga etmesi.
DALEVERA            :  Hile, kurnazlık.
DANA                    :  1 yaşına kadar olan sığır yavrusu.
DASTAR          :  Yere serilen veya örtü olarak kullanılan bir dokuma çeşidi.
DAYIMUU        :   Dayı oğlu.
DEHLEMEK           :  At eşek gibi hayvanları yürütme sözü.
DİYEZE                 :  Teyze
DIŞARIŞERLİ      :  Büyü ve cinler etkisiyle olduğuna inanılan olaylar vb.
DÜBEK                   :  Mısır   dövmeye yarayan içi oyuk taş.
DİLLi                      :  Çok konuşan.
DİNELMEK           :  Ayakta durmak.
DİRLUK                 :  Varlık.
DİRLUKLİ        :  Varlıklı, düzenli, cömert.
DİZME                  :  Ahşap evlerin içindeki tahta bölme.
DOĞAN                  :  1 -Yırtıcı bir kuş. 2- Tarla bellemede kullanılan bellerin tutmaya yarayan baş kısmı.
DONANMA           :  Silah atarak ilerleme.
DUMAN                :  Sis.
DÜMBİ                  :  Yüksek yer.
                          E
EHİL                    :  1-İşten anlar. 2-Evcil.
EHYA                   :  Gübre.
EKSERİ                 :  Daha çok.
ELE VURMA         :  Bahçe işlerinde yabani ot koparma.
ELİĞUN KÖRÜ     :  Kızınca söylenen bir söz.
EMEK ETMEK      :  Çalışmak, uğraşmak.
EMİCA                 :  Amca.
EMİCEMUU      :  Amca oğlu.
ENİŞ             :  İniş, bayır aşağı.
ESSE                     :  Doğru, gerçek.
EKSi                       :  Ucu yanan ya da közlü odun parçası.
EŞEK                      :  Odun kesmede kullanılan, çapraz çakılmış odunlardan yapılmış araç.
EŞKA                     :  Gölge.
EVETLEMEK         :  Acele etmek.
EVZA                     :  Kibrit.
                          F
FELENK                :  Kaldıraç
FERUK                   :  Piliç.
FİSTAN         :  Kadın elbisesi.
FODİK                   :  1-Çukur 2-Fodik oyunu
FOL                       :  1-Kuş yuvası. 2-Tavuğun yumurtlama yeri .
FOLLUK                 :  1 -Tavukların görmesi için  bırakılan yumurta.
FURUN           : Fırın
FURU GURUSİ :  Fırında kurutulmuş mısır.
                          G
GABOT                  :  Ceket, mont.
GALANDAR           :  1-Evlerin kapısına gidilerek görünmeden, sırıklarla yiyecek toplanan özel gece.2-14 ocak 13 şubat arasındaki ay.
GALUK                   :  Evde kalmış, evlenmemiş.
GANCIK                 :  Dişi köpek , kedi gibi hayvanlar.
GANGEL                 :  Viraj
GAP                         :  1-Kap.2-Tabak ,çanak vb mutfak eşyası.3-Bulaşık
GARA AĞAÇ          :  Kara ağaç.
GARAĞU                 :  1-Dalları çekmeye yarayan eğri uçlu çubuk.
GARA TAVUK        :  Siyah renkli 15-20 cm uzunluğunda bir kuş.
GARDAŞ PAYI      :  Eşit pay.
GASUK                   :  Kasılmış.
GAVARA                 :  Gaz çıkarmak.
GAVİ                      :  Sağlam, dayanıklı.
GAYBANA             :  İşe yaramaz, hayırsız.
GAYDE                  :  Ezgi, türkü.
GAYNATA             :  Kayınpeder.
GAZEL                  :  Yere dökülmüş ağaç yaprakları.
GAZAZ                   :  Kuşak ipi
GEBİÇ                   :  Değirmencinin öğüttüğü undan aldığı pay.
GENE                     :  Yine
GI                           :  Bayanlara hitap şekli.
GICİ                       :  Kızlara hitap şekli.
GIRAN                  :  Tepelerdeki düzlük alan.
GIVRATMAK        :  Döndürmek, bükmek.
GIYLİ                     :  Ekmek yada  pasta yapımında kullanılan geniş tepsi
GIYI GAZMASİ  :  Dar  ve uzun ağızlı , sert zeminleri eşmekte kullanılan kazma çeşidi.
GIREBİ                  :  Ucu kıvrık küçük balta.
GİZLENCUK          :  Saklambaç oyunu
GLAVU                  :  Kesici araçların keskinlik durumu.
GOCAGARİ AYİ   :  Yerel takvim.
GOCAMAN            :  İhtiyar adam.
GODOŞ                  :  Mısır koçanı.
GOFLİYA         :  Sümüklü böcek
GOĞUK                  :  Oyuk, ağaç kovuğu
GONUŞUK             :  Söz.
GOLLAMAK           :  Göz kulak olmak.
GOPÇA                  :  Düğme.
GORİŞAFLA         :  Kertenkele
GOSİ                     :  Kuluçkaya yatmış tavuk.
GOŞMA                 :  Avuç
GOT                       :  Mısır , fındık gibi şeyler için kullanılan tahtadan yapılan ölçü kabı.
GÖĞUNS         :  Göğüs
GÖT                        :  Bir yerin, bir nesnenin aşağı kısmı, alt tarafı.
GÖT ATMAK        :  Kıçını sallamak.
GÖZ                       :  1-Suyun kaynağı.
GUDAL                  :  Kazanda pişenleri karıştırmaya yarayan uzun odun parçası.
GUDURUK              :  Kudurmuş.
GUFA                     :  İneklere yal vermede kullanılan  kap.
GUMUL                  :  Yığın.
GUZ                        :  Kuzeye dönük.
GUZİNE                :  Bir çeşit soba.
GÜNİY                  :  Güneye dönük.
GÜRGEN                :  Kayın ağacı.
GIREVET               :  Tahtadan yapılmış yatak(somya)
                          H
HABU                     :  Bu
HABURA          :  Burası
HACAn                   :  Madem
HALAMUU       :  Hala oğlu.
HARK                   :  Küçük kanal.
HARMAN ETMEK: 1 -Fındık gibi ürünleri serip kurutmak. 2-Bir yeri çiğneyerek otsuz toprak haline getirmek.
HARDIMA             :  Dar ve ince tahta.
HAS UN                :  Buğday unu.
HAŞİNDİ              :  Şimdi.
HAŞLAK                :  Çok sıcak.
HAŞU                     :  O
HAU                       :  O
HAURA                  :  Orası
HAYGIR                :  Aygır, erkek at.
HAYF ALMAK      :  Öç almak.
HAYLAMAK          :  Yüksek sesle bağırmak.
HABOLE                 : Böyle.
HEDİK                  :  Kar ayakkabısı
HELBET                 :  Tabi ki, elbette.
HIZAN                   :  Çoluk çocuk
HOROM          :  Mısır saplarından oluşan  demetlerin birbirine dayandırılmasıyla oluşturulan küme.                                                         
HUHUREK              :  Baykuş.
                          I-İ
İFTERİ                 :  Eğrelti otu
İRAK                      :  Uzak
İRGAMAK             :  Kıpırdatmak, sarsmak.
İSRİÇ                   :  Bir ağaç türü.
İSTİF                   :  Lahana ve fasulye ile yapılan bir yemek, yığma
İŞMAR ETMEK   :  Gözünü kapatıp açarak işaret vermek.
İKİLEME         :  Mısırların ikinci çapası.
İŞGİLLENMEK     :  Şüphelenmek.
İŞLUK                    :  Gömlek, atlet.
                          K
KARA ATEŞLUK  :  Eski evlerde ateş yakılan bölüm.
KELEK                    :  Koyun , keçi gibi hayvanlara takılan tenekeden yapılmış çan.
KELEP                    :  Büyük iplik çilesi.
KENEF                   :  Tuvalet
KEPENGİ              :   Evden ahıra inmek için kullanılan kapak.
KERENDİ              :  Tırpan.
KÖMRE                 :  Hayvan dışkısı.
KÖMRELUK           :  Hayvan dışkısının biriktirildiği yer.
KERTMEK             :  1-Ağacı baltayla yaralamak.2-İpucu vermek.
KESİLMEK            :  Yorulmak.
KEYVAN                 :  Aşçı
KOKULU ÜZÜM   :  Siyah renkli, budanmayan, ağaçlara sarılan üzüm çeşidi.
KOMAR                 :   Kısa boylu bodur çalılık.(Ormangülü)
KÖZ                       :   Kor halindeki ateş.
KUSA                    :  Siğil.
KUKUVAK             :  Mantar.
KUPLAS                 :  Yüzüstü durma.
KUŞAK  BAĞ     :  Kuşağın üstüne bağlanan , yer tezgahında dokunan, uçlarına  püskül takılan aksesuar.
KÜLEK                    :  Tahtadan yapılan kova.
KÜREMEK             :  Sıyırmak, temizlemek..
                          L
LABAZA                :   Geniş yapraklı,yabani bir ot.
LEVOR                   :   Etkileyici kokusu olan yabani bir ot.
LOBUT                  :  Hantal, kaba saba.
LONGOZ         :   Derin, karanlık kuyu
                          M
MAĞZİ                  :  Yayla evi.
MANCA                 :  Sulu yemek. (Ayranli manca)
MATKAP                :  Değişik amaçlarla kullanılan 1-2 m uzunluğunda ucu sivri ve kalın demir çubuk.
MAYALUK             :  Sütünden yararlanılan sığır.
MECİ                     :  İmece için gelen kişi.
MEKTEP                :  Okul.
MERAM                 :  İstek,amaç.
MEREK                  :  Küçük samanlık.
MERTEK               :  Ev yapımında kullanılan büyük kalas.
MEŞEBE          :  Maşrapa.
MEZERE                :  Yayla köy arası yerleşim yeri.
MOL                    :   Bitki topluluğu.( Fındık moli)
MORA                   :  Çilek.
MUH                      :  Çivi.
MİLE                     :  Misket.
MUDARA         :  Sağlam olmayan, zayıf.
MUDARA ETMEK:  Yardım istemek, muhtaç olmak.
MUHANAT           :  Korkak.
MUNDAR         :  Kendiliğinden ölmüş ve eti yenmeyen hayvan.
MUKUM                :  Sağlam.
MURÇ                    :  Genellikle taş kırma işinde kullanılan büyük demir çivi.
MÜZEVİR             :  Laf taşıyan kişi.
NA                          :   Al
NAVLON          :  Yol parası.
NALET                  :  Lanet.
NESLIM                 :  Aynı sülaleden olan.
                        O-Ö
OBA                        :  Birkaç köyün gittiği yayla.
OHA (O uzun)       :  Sığırların durması ve otlaması  için söylenen sözcük.
OKARİ                   :  Yukarı
OLANCA          :  Bütünü, tamamı.
OYAN                    :  Öte taraf.
ÖKÜZ                     :  Boğa.
                          P
PANDİ                   :  Hayvanların yeme yeri.
PAKLA                    :  Fasulye.
PALAK                    :  Ayı yavrusu.
PAPARA ATMAK :  Azarlamak
PEDALİZA            :  Kelebek.
PEŞKİR                 :  Havlu.
PİŞTOF                 :  Tabanca.
PONDUL          :   Pantolon.
POSPOR                 :  Büyük sıçan.
PEĞRENK               :  Fazla yağan yağmurun araziye zarar vermesini önlemek için arazide derin ve çapraz bir hendek açılıp içi taşla doldurulduktan sonra tekrar toprakla kapatılan bir kanal çeşidi.
PÜSKÜĞÜT           :  Bisküvi
                     R
REYHA                  :  Güzel koku.
ROGOBAT             :  Serender direklerinin üst kısmında bulunan ve serenderlere  fare girmesini engelleyen, koniye benzer bölüm.

                                   S
SACAYAK              :  Ateşe kazan veya saç koymaya yarayan üç ayaklı araç.
SAĞAN                  :  Büyük metal tabak.
SAPA                     :  1-Yol kenarında olmayan. 2-Gizli yer.
SAP                       :  Biçilmiş mısır bitkisi.
SAPAK                   :  Yol ayrımı
SAPMAK         :  1-Geçerken uğramak. 2-Yolu değiştirmek.
SAYIKLAMAK      :  Yarı uyur yarı uyanıklık hali uyku.
SAZAK                  :  Ot bahçesi , çayır alanı
SELAMETLEMEK:  Yolcuyu uğurlamak.
SERENDER           :  Ayaklar üzerine yapılmış mısır vb yiyeceklerin saklandığı yer.
SİCAN                 :  Fare
SİFTE ETMEK    : Yeni çıkan bir meyveyi ilk defa yemek.
SİMLA                  : Gözün kenarında birikmiş tortu.
SİNMEK               : Çökmek, hedef küçültmek.
SİRAN                   :  Isırgan otu
SU DÖKMEK        : Tuvalete gitmek.
SULUK                   : Eski evlerde yıkama işlerinin yapıldığı bölüm.
ŞAFLİYA         : Ağız akıntısı,salya.
                         T
TAFLAN          : Karayemiş.
TEKERLENMEK    : Yuvarlanmak.
TEBİNMEK           : Kurulanmak.
TEMREĞÜ            :  Egzamaya benzeyen bir cilt hastalığı.
TEVEKEL         : Saf , aklı kıt
TIRNAĞINA VURMAK:Çok üşüme ve donma sonucu tırnakların acıması.
TİRMA                  : Ayran ve mısır unundan yapılan muhallebi kıvamında bir yemek
TİRMUK               : Hayvan gübresini atmaya yarayan demir aygıt.
TUMUL                 :  Ekmek kırıntısı.
                           U
UÇKUR                  :  Eskiden pantolon, şalvar gibi giyeceklerin düşmemesi için bele bağlanan ip.
ULA                        :  Erkekler için kullanılan bir hitap.
URBA                     :  Düğünden önce geline alınan elbiseler..
URGAN                  :  Hayvanları bağlamak için kullanılan ip.
USUL                   :  Yavaşça.
UŞAK                     :  Çocuk.
ÜSKÜT                  :  Küsmüş,sessiz
                          V
VARDAGEL            : Yük taşımada kullanılan ilkel teleferik.
VARGİT                 : Yaylalarda sonbaharda açan beyaz renkli çiğdem.
VEREUZ                 :  Evlerin arka tarafındaki dar aralık.
VİNDO                 :  Kan emici büyük sinek.
VOLAR KIRMA   :  Bellenmiş tarlada büyük toprak parçalarını kazma ile ufalama            
                     Y
YAL                        :  Köpek ve sığırlar için hazırlanan sulu yiyecek.
YALANIZ        :  Tek başına, yalnız.
YAĞLAŞ                 :  Mısır unu ,su, peynir ve tereyağından hazırlanan bir yemek.
YALLUK                 :  İneklere verilecek taze ot ,yaprak gibi şeyler.
YAVAN                  :  İneği süt vermez durumda olanlar için kullanılan bir sözcük.”Süt ,yoğurt “  yok anlamında.
YAYLIM                :  Hayvanların otladığı yer, otlak.
YAYMAK               :  Otlatmak.
YENLİK                 :  Hafif
YILKIDA         :  Dışarıda
YONGA                 :  Kesilen, yontulan odundan çıkan parçalar.
YUFKA                   :  Sığ.
YÜKLÜ                   :  Hamile.
YÜZÜNE GOMAK:  Kaçan kızla ailesinin barışması.Kaçan kızın ailesini ziyaret etmesi.
                          Z
ZAĞAR                  :  Köpek.
ZEBİl                     :  Çok fazla ,kullnılamayacak kadar fazla.
ZEFKETMEK        :  Alay etmek,küçümsemek.
ZİPKA                  :  Arkası bol, bacakları dar erkek pantolonu.
ZİBİL                   :  Çöp
ZİLİKTAR            :  Tavada yapılan yağlı ince ekmek..
ZİRZA                  :  Menteşe.
ZUMBUK         :  Yumruk.
ZUMUR                 :   Sıcak mısır ekmeğinin içine yağ ve şeker konularak hazırlanan yemek. 

SON EKLENENLER 
ZAAR ERUĞU       : Ağacı çok dikenli bir erik türü.
HATAYNA           : Hata , yanlışlıkla yapılan
OKŞOGA               : Birisinden beklenen bir eylemi onaylama , zaten olması gereken buydu anlamını                                   belirtme  sözcüğü. (Okşogiya)
GORZİT          : Et doğramak vb işlerde kullanılan ağaç takoz
FİLİSTER        : Et ,çalı yada yalluk doğramak için kullanılan bir tür satır.